Wettelijke samenwoning

Feitelijk samenwonen, wettelijk samenwonen of trouwen?

Gaan samenwonen is een belangrijke en grote stap. Hoewel veel koppels op dat moment vooral praktische zorgen hebben, is het toch ook aangewezen om na te denken over de juridische vorm die het samenwonen krijgt.

Feitelijke samenwoning is het meest vrije systeem. De partners wonen en leven samen, maar ze worden door de wetgever eigenlijk als “vreemden” beschouwd. Er bestaan dus zo goed als geen juridisch afdwingbare rechten en plichten tussen feitelijk samenwonende partners. De partners kunnen onderling wel bepaalde afspraken maken, maar enkel binnen de grenzen van wat de wetgever toelaat. De rechten die gehuwden ten aanzien van elkaar hebben, kunnen bijvoorbeeld niet afgesproken worden tussen partners die feitelijk samenwonen.

Wettelijke samenwoning gaat al ietsje verder. De partners worden fiscaal gelijkgesteld met gehuwden. Dit betekent dat ze een gezamenlijke belastingaanslag krijgen en beroep kunnen doen op een aantal fiscale voordeelmechanismen. Partners die wettelijk samenwonen kunnen op vlak van erfrecht ook betere afspraken maken. De langstlevende wettelijke samenwonende partner kan het vruchtgebruik op de gezinswoning en bijhorende inboedel erven en de partners kunnen elkaars erfrecht via een testament uitbreiden of beperken. De wet verplicht de wettelijk samenwonende partners om bij te dragen in de lasten van de samenwoning, elk op basis van hun eigen mogelijkheden.

Trouwen is de meest ingrijpende stap. Gehuwde partners hebben afgelijnde rechten en plichten ten aanzien van elkaar. Zo moeten ze voor elkaar zorgen en elkaar hulp en bijstand geven. Elke partner draagt op basis van zijn of haar mogelijkheden bij in de lasten en kosten van het huwelijk. Gehuwden kunnen bovendien een huwelijkscontract opstellen, waarin ze à la carte afspraken maken over hoe hun inkomsten en uitgaven gekwalificeerd worden en welke partner waar rechten op kan laten gelden. Fiscaal gelden er andere regels voor gehuwden en zijn er een aantal gunstige mechanismen voorzien in de wet. Ook op vlak van erfrecht is veel meer mogelijk tussen gehuwde partners.

Om te weten welk systeem het best bij u past, neemt u best contact op met uw notaris of advocaat. Zij kunnen u juist en volledig adviseren.

crew-56839-unsplash.jpg

Wat moet u best regelen als u feitelijk of wettelijk samenwoont?

Wanneer twee partners met elkaar trouwen, dan voorziet de wet een hele set "basisregels" die van toepassing zijn op de echtgenoten. Dat is helemaal niet of in mindere mate zo wanneer de partners wel samenwonen met elkaar, maar niet gehuwd zijn.

Feitelijke samenwoning betekent dat de partners zonder officiële formaliteiten bij elkaar wonen. Bij een wettelijke samenwoning is de samenleving al iets officiëler: de partners hebben op het gemeentehuis een verklaring van wettelijke samenwoning afgelegd.

Welke regels voorziet de wet (niet)? 

De wetgever voorziet geen regels voor mensen die feitelijk samenwonen. Feitelijke samenwoners zijn vanuit juridisch oogpunt dan ook niets aan elkaar verschuldigd. Ze moeten niet volgens een bepaalde verhouding bijdragen in de kosten van het samenwonen, ze genieten geen bescherming m.b.t. hun gezinswoning en ze hebben volledig onafhankelijke financiële situaties. 

Bij de wettelijke samenwoners ligt dat anders. De wetgever bepaalt dat zij in de lasten van hun samenwoning moeten bijdragen volgens de mogelijkheden van elke partner. De schulden die gepaard gaan met de samenleving kunnen ook op de beide partners verhaald worden. De langstlevende wettelijke samenwoner is beschermd t.a.v. de gezinswoning, waarop hij na het overlijden van zijn partner het vruchtgebruik heeft. Voor de rest gelden er voor wettelijke samenwoners geen bijzondere regels.

Bij een samenwoning is het dan ook aangewezen dat de partners een samenlevingscontract opstellen. Zij maken best minstens over de volgende zaken schriftelijke afspraken met elkaar: hoe worden de "gebruikelijke" kosten en de kosten van de samenleving verdeeld? Hoe worden buitengewone en uitzonderlijke kosten verdeeld? Hoe worden gezamenlijke spullen verdeeld als de relatie stuk loopt? Wie mag in de woning blijven als de relatie tot een einde komt? Het is ook aangeraden om een inventaris of lijst te maken van welke spullen aan welke partner toebehoren. Die lijst kan bij het samenlevingscontract gevoegd worden, zodat er daarover later geen discussie kan bestaan.

Meer weten? The Legal Home staat graag ter beschikking!

pablo-heimplatz-317359-unsplash.jpg